فَأُولَئِكَ عَسَى اللهُ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُمْ إذَا كَانُوا ءَاخِذِينَ بِالأَغْصَانِ وَ إنْ لَمْ يَعْرِفُوا أُولَئِكَ فَإنْ عَفَا عَنْهُمْ فَبِرَحْمَتِهِ ، وَ إنْ عَذَّبَهُمْ فَبِضَلَالَتِهِمْ عَمَّا عَرَّفَهُمْ . « 1 » « سليمان ميگويد : از حضرت صادق عليه السّلام راجع به مستضعفين سؤال كردم و از تفسير آيه مباركه استعلام نمودم . حضرت فرمود : اى سليمان ! ( مراد از مستضعف كسى نيست كه بنيه‌اش ضعيف و مزاجش عليل باشد ) در بين گروه مستضعفين افرادى هستند كه گردن آنها از گردن تو سطبرتر و قوىتر است . بلكه مراد از مستضعفين گروهى هستند كه نماز ميخوانند و روزه مىگيرند و عفّت شكم و عفّت فرج دارند و معتقد نيستند كه حقّ در غير ماست ( يعنى مانند ناصبين يا مقصّرين ، كه از روى عناد يا جحود و انكار با ما مخالفت دارند ، نيستند بلكه اعتقاد آنان به غير ما سطحى است . ) اينان گرچه درخت ولايت را ترك گفته‌اند ، ليكن به شاخه‌هائى از آن چنگ زده‌اند . و به همين جهتِ دستاويزىِ آنان به شاخه‌هائى از ولايت ، اميد است كه مورد عفو خدا واقع شوند و اگرچه اهل ولايت و معرفت نيستند . اگر خداوند از آنان درگذرد به رحمت خود بوده ، و اگر آنها را عذاب كند بر اساس ضلالت و گمراهى آنهاست از آن مقدار معرفتى

--> ( 1 ) « معانى الاخبار » ص 202 ؛ و « تفسير عيّاشى » جلد اوّل ، ص 270